[{"content":" Uitrol van software en AI naar de cloud en naar toestellen. ","externalUrl":null,"permalink":"/nl/categories/cloud-edge-and-iot/","section":"Focusdomeinen","summary":" Uitrol van software en AI naar de cloud en naar toestellen. ","title":"Cloud, Edge \u0026 IoT","type":"categories"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/projects/funded/","section":"Onze projecten","summary":"","title":"Gefinancierde projecten","type":"projects"},{"content":"Homelab is een volledig ingericht en functioneel huis met uitgebreide testfaciliteiten. Speciaal gebouwd om smarthometoepassingen te testen in een echt living lab.\nVR/AR-toepassingen, digitale assistenten, en huishoudrobots. Meer weten of contacteer ons om te ontdekken hoe Homelab je kan helpen je producten te testen.\n","externalUrl":null,"permalink":"/nl/projects/homelab/","section":"Onze projecten","summary":"Homelab is een volledig ingericht en functioneel huis met uitgebreide testfaciliteiten. Speciaal gebouwd om smarthometoepassingen te testen in een echt living lab.\n","title":"Homelab","type":"projects"},{"content":" Gevoelige data verwerken met vertrouwelijke algoritmen. De impact van inbreuken beperken door data tijdens gebruik te versleutelen. Sterk gereguleerde data verwerken in de cloud. Vertrouwen en transparantie in de softwaretoeleveringsketen. Naleving van regelgeving voor software en AI. ","date":"28 mei 2025","externalUrl":null,"permalink":"/nl/categories/trust/","section":"Focusdomeinen","summary":" Gevoelige data verwerken met vertrouwelijke algoritmen. De impact van inbreuken beperken door data tijdens gebruik te versleutelen. Sterk gereguleerde data verwerken in de cloud. Vertrouwen en transparantie in de softwaretoeleveringsketen. Naleving van regelgeving voor software en AI. ","title":"Betrouwbare systemen","type":"categories"},{"content":"Beproefd platform voor schaalbare datagedreven toepassingen.\nVerbind dataproducenten en -consumenten met krachtige API\u0026rsquo;s om grote hoeveelheden data in te laden, te bevragen en te streamen. Fijnmazige end-to-end autorisatie en authenticatie ingebouwd.\nMeer informatie Bekijk de code of een live versie ","externalUrl":null,"permalink":"/nl/projects/obelisk/","section":"Onze projecten","summary":"Beproefd platform voor schaalbare datagedreven toepassingen.\n","title":"Obelisk","type":"projects"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/projects/testbeds/","section":"Onze projecten","summary":"","title":"Testbeds","type":"projects"},{"content":" End-to-end systemen voor netwerkinbraakdetectie (IDS). Technische bouwstenen voor realtime analyse van netwerkverkeer. Detectie en voorspelling van inbraken op datasets uit de praktijk. ","externalUrl":null,"permalink":"/nl/categories/network-intrusion-detection/","section":"Focusdomeinen","summary":" End-to-end systemen voor netwerkinbraakdetectie (IDS). Technische bouwstenen voor realtime analyse van netwerkverkeer. Detectie en voorspelling van inbraken op datasets uit de praktijk. ","title":"Cybersecurity","type":"categories"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/projects/platforms/","section":"Onze projecten","summary":"","title":"Platformen","type":"projects"},{"content":"Hoogperformante feature-extractie voor netwerkverkeer.\nGebruikt Rust en eBPF om grote hoeveelheden verkeer te verwerken met opmerkelijke snelheid en doorvoer.\nZeer hoge doorvoer Veelzijdige feature sets Ondersteuning voor pcap-bestanden Bekijk de code.\n","externalUrl":null,"permalink":"/nl/projects/rustiflow/","section":"Onze projecten","summary":"Hoogperformante feature-extractie voor netwerkverkeer.\n","title":"RustiFlow","type":"projects"},{"content":"Kubernetes voor kleine edge-toestellen.\nEen lichtgewicht, Kubernetes-compatibele container-orchestrator met ondersteuning voor containers en MicroVMs.\nVoor toestellen met beperkte middelen Ondersteunt MicroVMs Edge-native netwerken Bekijk de code.\n","externalUrl":null,"permalink":"/nl/projects/feather/","section":"Onze projecten","summary":"Kubernetes voor kleine edge-toestellen.\n","title":"Feather","type":"projects"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/projects/other/","section":"Onze projecten","summary":"","title":"Overige projecten","type":"projects"},{"content":" Zeer schaalbare pipelines voor dataverwerking en AI. Data delen en samenwerken in omgevingen met complexe eigendom en toegangsrechten. Technische bouwstenen voor linked data en Data Spaces in productieomgevingen. ","externalUrl":null,"permalink":"/nl/categories/data/","section":"Focusdomeinen","summary":" Zeer schaalbare pipelines voor dataverwerking en AI. Data delen en samenwerken in omgevingen met complexe eigendom en toegangsrechten. Technische bouwstenen voor linked data en Data Spaces in productieomgevingen. ","title":"Schaalbare data \u0026 AI","type":"categories"},{"content":" Streaming met lage latentie voor AR-, VR- en XR-toepassingen. Gebruikerservaring van multi-user en multimodale extended reality. Volumetrische videoconferenties. ","externalUrl":null,"permalink":"/nl/categories/ar-vr/","section":"Focusdomeinen","summary":" Streaming met lage latentie voor AR-, VR- en XR-toepassingen. Gebruikerservaring van multi-user en multimodale extended reality. Volumetrische videoconferenties. ","title":"AR / VR / XR","type":"categories"},{"content":"Lichtgewicht containerisatie voor IoT-toestellen.\nGestandaardiseerde WASI-interfaces om USB- en I2C-hardware aan te sturen vanuit WebAssembly.\nGecontaineriseerde device drivers Op kleine microcontrollers 2% overhead in latentie \u0026amp; RAM Bekijk de code.\n","externalUrl":null,"permalink":"/nl/projects/cyber-physical-webassembly/","section":"Onze projecten","summary":"Lichtgewicht containerisatie voor IoT-toestellen.\n","title":"Cyber-Physical WebAssembly","type":"projects"},{"content":" Principes van gamedesign toepassen in onderwijs en gezondheidszorg. Games bouwen om leer- en gezondheidsresultaten te verbeteren. Gepersonaliseerde serious games en gamification. ","externalUrl":null,"permalink":"/nl/categories/serious-games/","section":"Focusdomeinen","summary":" Principes van gamedesign toepassen in onderwijs en gezondheidszorg. Games bouwen om leer- en gezondheidsresultaten te verbeteren. Gepersonaliseerde serious games en gamification. ","title":"Game Thinking","type":"categories"},{"content":"Solid mogelijk maken voor de gezondheidszorg.\nEcosystemen in de gezondheidszorg zijn versnipperd en er wordt weinig data gedeeld. Met Solid maken we het delen van data tussen zorgtoepassingen mogelijk om patiënten beter te ondersteunen.\nPartners:\nFAQIR Institute \u0026amp; Foundation AContrario, moveUP, Byteflies IDLab - Universiteit Gent - imec ","externalUrl":null,"permalink":"/nl/projects/pacsoi/","section":"Onze projecten","summary":"Solid mogelijk maken voor de gezondheidszorg.\n","title":"PACSOI","type":"projects"},{"content":"Netwerkbewuste scheduling in Kubernetes\nDit project laat Kubernetes rekening houden met de applicatietopologie en de netwerktopologie bij het schedulen van applicaties. Dat verlaagt de netwerklatentie van microservice-applicaties die in Kubernetes draaien.\nBekijk de code.\n","externalUrl":null,"permalink":"/nl/projects/diktyo/","section":"Onze projecten","summary":"Netwerkbewuste scheduling in Kubernetes\n","title":"Diktyo","type":"projects"},{"content":"Datasets voor netwerkinbraakdetectie\nMeer dan 30 hoogwaardige, state-of-the-art datasets voor netwerkinbraakdetectie. Daaronder NSL-KDD, UNSW-NB15, de CIC-IDS-collectie (inclusief de Distrinet-updates) en de NF-IDS-collectie.\nDownload de data.\n","externalUrl":null,"permalink":"/nl/projects/improved-nids-datasets/","section":"Onze projecten","summary":"Datasets voor netwerkinbraakdetectie\n","title":"Verbeterde NIDS-datasets","type":"projects"},{"content":"Naleving van cyberweerbaarheidsregels eenvoudiger maken voor Europese bedrijven.\nCRACY is een door de EU gesteund initiatief dat kmo\u0026rsquo;s helpt te voldoen aan de vereisten van de EU Cyber Resilience Act (CRA), met tools en middelen om de naleving te stroomlijnen en veilige ontwikkeling van digitale producten te ondersteunen.\nMeer weten of lees meer over de EU Cyber Resilience Act.\n","externalUrl":null,"permalink":"/nl/projects/cracy/","section":"Onze projecten","summary":"Naleving van cyberweerbaarheidsregels eenvoudiger maken voor Europese bedrijven.\n","title":"CRACY","type":"projects"},{"content":"Een testbed om te experimenteren met Kubernetes en cloud-native technologieën.\nMet slechts een paar klikken zet je je eigen Kubernetes-cluster op in het datacenter van IDLab (Universiteit Gent - imec). xNativeLab is gefedereerd via SLICES.\nVolledig beheerde Kubernetes-clusters om mee te experimenteren Aanpasbaar aantal nodes en machinegrootte Volledige beheerdersrechten Persoonlijke VPN Neem contact op met Sander Borny om na te gaan of xNativeLab bij je noden past, of lees de documentatie om aan de slag te gaan.\n","externalUrl":null,"permalink":"/nl/projects/xnativelab/","section":"Onze projecten","summary":"Een testbed om te experimenteren met Kubernetes en cloud-native technologieën.\n","title":"xNativeLab","type":"projects"},{"content":"Hoe kun je je gevoelige data en algoritmen beschermen, zelfs als ze zich op onbetrouwbare toestellen bevinden? De data op de schijf versleutelen volstaat niet. Een hardwarematige omgeving voor confidential computing beschermt de data echter ook in dit geval.\nNormaal gezien zijn alle data en algoritmen op een toestel toegankelijk voor iemand met root-toegang tot dat toestel. Dat kan een concurrent zijn die je algoritmen wil stelen, of een tegenstander die de data van je gebruikers wil stelen. Zelfs als de data op de schijf versleuteld zou zijn, heeft de tegenstander nog altijd toegang tot de decryptiesleutels. Door deze gevoelige informatie in een omgeving voor confidential computing te plaatsen, pak je deze uitdagingen wel aan.\nIn een oplossing voor confidential computing isoleert en beschermt de Trusted Execution Environment (TEE) of enclave data tegen software en personen die niet expliciet gemachtigd zijn om de TEE te benaderen [0]. Bij een aanval door een kwaadwillige agent is de data volledig ontoegankelijk.\nConfidential Computing op Arm-toestellen # Arm biedt twee soorten omgevingen voor confidential computing aan:\nArm TrustZone [1] Arm Confidential Compute Architecture (CCA) [2] TrustZone werkt goed voor use cases rond platformbeveiliging met een beperkte scope. CCA is beter geschikt om je VM of applicatie te beschermen [3]. Alleen TrustZone is momenteel echter vlot beschikbaar [4].\nTrustZone verdeelt de rekenomgeving in een Secure world en een Normal world, respectievelijk ook de TEE en de Rich Execution Environment (REE) genoemd. Software in de Secure world, een Trusted Application (TA) genoemd, heeft toegang tot de Secure fysieke adresruimte, waar de Normal world niet aan kan. Doorgaans wordt deze adresruimte afgebakend bij het opstarten. De opdeling in twee werelden gebeurt dus op hardwareniveau. Om een functie in een TA aan te roepen, moet software in de Normal world langs een Secure Monitor passeren.\nEen analyse van TrustZone # De eenvoudigste manier om Arm TrustZone te gebruiken, is een kant-en-klare TEE-oplossing die de platformoverschrijdende GlobalPlatform-specificatie (GP) volgt [5]. Van de beschikbare TEEs is de open-source Open Portable Trusted Execution Environment (OP-TEE) [6] de beste kandidaat. Deze kant-en-klare oplossing voor Arm TrustZone ondersteunt een groot aantal platformen.\nApplicaties die in de TEE-oplossing draaien, zijn beperkt in hun mogelijkheden: zo wordt enkel C echt ondersteund, C++ wordt ondersteund tot GCC 11 [7] en de ondersteuning voor Rust is experimenteel [8]. Dat komt vooral doordat je, als je je applicatie voor OP-TEE wilt compileren, de bibliotheek libutils [9] moet gebruiken in plaats van libc [10]. Deze libutils-bibliotheek is vrij beperkt in haar mogelijkheden. Bovendien ondersteunt OP-TEE ook geen multithreading via libpthread [11].\nEnkel C wordt echt ondersteund, C++ wordt ondersteund tot GCC 11 en de ondersteuning voor Rust is experimenteel.\nNaast deze beperkingen legt OP-TEE ook een bepaalde programma-opbouw op [12], zo liggen de entry points in main.c vast. Dat leidt in de praktijk tot een volledige herschrijving wanneer je een bestaande applicatie wilt aanpassen om in TrustZone te draaien.\nWat prestaties betreft, levert draaien in de TEE een overhead op van 12 tot 17 keer ten opzichte van de REE. Dat is een aanzienlijke overhead, vooral veroorzaakt door tijdrovende geheugenoperaties [13].\nUse cases van TrustZone # Organisaties gebruiken confidential computing om datasilo\u0026rsquo;s te ontsluiten en te voldoen aan wereldwijde vereisten rond gegevensbescherming. Voor bedrijven in de gezondheidszorg en de farmaceutische sector maakt veilige samenwerking rond data tussen meerdere partijen het mogelijk om nieuwe behandelingen te verkennen, nieuwe geneesmiddelen te ontwikkelen en patiëntresultaten doeltreffender te verbeteren dan voorheen. Voor financiële dienstverleners maakt confidential computing veilige samenwerking over sectoren heen mogelijk om witwaspraktijken en andere vormen van financiële criminaliteit op te sporen.\nAlle volgende use cases tonen hoe Arm TrustZone kan worden ingezet om gevoelige data en algoritmen in organisaties te beschermen.\nHMAC-based One-Time Password Driver Protection Secure Storage Secure Over the Air Updates Samsung Knox Neurale netwerklagen afschermen tegen privacyschendingen Deze toepassingen zijn eenvoudig genoeg om de overhead van TrustZone verwaarloosbaar te maken, en de inspanning om ze te compileren blijft haalbaar.\nHMAC-based One-Time Password # HMAC-based One-Time Passwords (HOTP) [14] zijn een populaire keuze voor tweefactorauthenticatie. In dit voorbeeld [15] hebben we een client die bepaalde resources op een server wil ophalen en zich daarvoor moet authenticeren. Hier wordt Arm TrustZone gebruikt om het OTP veilig te genereren. Wanneer het toestel van de gebruiker gecompromitteerd is, heeft de tegenstander nog altijd geen toegang tot de gedeelde sleutel. De TEE van Arm TrustZone kan ook worden ingezet als validatiedienst. Als de server dan gecompromitteerd is, blijft de gedeelde sleutel ontoegankelijk.\nEerst moeten de client en de server het eens worden over een gedeelde sleutel, die in TrustZone wordt opgeslagen. Daarvoor is een beveiligd kanaal tussen beide partijen nodig, idealiter tussen de TEE en de server, maar OP-TEE ondersteunt momenteel enkel TCP/UDP en geen TLS. Bovendien moeten beide vertrekken van een teller die op dezelfde waarde is geïnitialiseerd.\nVoor de eigenlijke authenticatie van de client berekenen client en server allebei hetzelfde HOTP, waarna de server controleert of ze gelijk zijn. Is dat zo, dan kan de server toegang geven tot de resources die de client heeft aangevraagd.\nDriver Protection # De firmware die leveranciers aanleveren, kan waardevol intellectueel eigendom (IP) bevatten dat beschermd moet worden tegen reverse engineering, diefstal van IP of kwaadaardige aanvallen [16]. Met TrustZone kunnen chipleveranciers hun firmware in een beschermde, beveiligde geheugenruimte plaatsen, terwijl gebruikers via de API\u0026rsquo;s nog altijd met hun toestel kunnen interageren.\nSecure Storage # OP-TEE biedt twee implementaties van secure storage aan volgens de GlobalPlatform TEE Internal Core API. Deze specificatie vereist vertrouwelijkheid en data-integriteit [17].\nVia het REE-bestandssysteem: dit is de standaard Via de Replay Protected Memory Block (RPMB)-partitie van een eMMC-toestel: een geheugengebied dat data op een geauthenticeerde en tegen replay beschermde manier opslaat [18] Beide implementaties kunnen tegelijk gebruikt worden.\nDeze secure storage in TrustZone kan dienen als beveiligde sleutelopslag. Eerst versleutelt TrustZone de sleutels met een hardware-unieke sleutel die in de chip is ingebrand. Daarna wordt de versleutelde sleutel in de secure storage opgeslagen. Sleutels worden enkel binnen de TEE ontsleuteld en gebruikt, en zijn nooit toegankelijk voor de Normal World [19]. Zo zijn vertrouwelijkheid en data-integriteit gegarandeerd.\nSecure Over the Air Updates # Om de bootfirmware bij te werken, moet het systeem de authentieke firmware-image via een netwerk ophalen. Bovendien mag een aanvaller de update niet kunnen terugdraaien. Daarvoor ondertekent de OEM de image met zijn private sleutel, en de publieke sleutel wordt door het downloadende toestel voorzien. Een niet-vluchtige teller wordt verhoogd wanneer de firmware wordt bijgewerkt. Zo wordt de handtekening geverifieerd en worden eventuele rollbacks gedetecteerd [20].\nHier zorgt TrustZone ervoor dat de sleutels waarmee firmware-images worden geauthenticeerd beschermd zijn, en dat firmware-images niet kunnen worden teruggedraaid.\nSamsung Knox # Samsung Knox is een propriëtair framework voor beveiliging en beheer dat vooraf geïnstalleerd is op mobiele toestellen van Samsung. Het framework bestaat uit tal van beveiligingsmechanismen op systeemniveau, die zwaar steunen op de beveiligingsvoordelen van Arm TrustZone [21]. Binnen dit framework zit ook Knox Vault [22], een uitbreiding bovenop de bescherming die TrustZone biedt.\nIn Samsung Knox draait de zeer gevoelige software in de secure world. Dankzij Arm TrustZone zijn componenten die als secure gemarkeerd zijn, zoals een vingerafdruklezer, enkel toegankelijk vanuit de secure world.\nKnox Vault is beschikbaar op bepaalde toestellen en gaat hierop verder met een onafhankelijk, fraudebestendig en beveiligd subsysteem met een eigen processor, geheugen en een interface naar specifieke niet-vluchtige opslag, waarin het gevoelige data zoals cryptografische sleutels en authenticatiegegevens bewaart. Zelfs als de hoofdprocessor waarop Android draait gecompromitteerd is, beschermt Knox Vault geheimen en beschermt het tegen hardwareaanvallen zoals probing en fault injection.\nNeurale netwerklagen afschermen tegen privacyschendingen # TrustZone schermt kritieke lagen van diepe neurale netwerken af tegen privacyschendingen zoals membership inference attacks. Bij een membership inference attack manipuleert de aanvaller de trainingsdata van het model zodat het zich gedraagt op een manier die gevoelige informatie blootlegt [23].\nDarkneTZ [24] is een applicatie die toont hoe OP-TEE kan worden ingezet om kritieke lagen van neurale netwerken af te schermen. Het port geselecteerde componenten van Darknet [25], een framework voor diepe neurale netwerken, zodat ze in de secure world draaien. Om inference attacks te verijdelen, delegeert het met name diepe lagen naar de secure world, terwijl de overige lagen in de normal world draaien. Doorgaans worden de laatste lagen gedelegeerd, omdat die een grotere kans hebben om private informatie over de trainingsdata te lekken.\nConclusie # Een oplossing voor confidential computing is van het grootste belang om gevoelige data en algoritmen op onbetrouwbare toestellen te beschermen. Voor Arm-platformen is Arm TrustZone de enige vlot beschikbare oplossing. TrustZone brengt zware beperkingen met zich mee: de vereiste codewijzigingen en de aanzienlijke overhead. Daarom houd je de footprint van de beveiligde applicatie best zo klein mogelijk.\nToch heeft Arm TrustZone zijn use cases:\nHMAC-based One-Time Password Driver Protection Secure Storage Secure Over the Air Updates Samsung Knox Neurale netwerklagen afschermen tegen privacyschendingen Wanneer Arm CCA breed bruikbaar wordt, zouden de vereiste codewijzigingen en de aanzienlijke overhead niet langer nodig moeten zijn.\n","date":"28 mei 2025","externalUrl":null,"permalink":"/nl/blog/arm-trustzone-for-tees-opportunities-and-challenges/","section":"Onze blog","summary":"Hoe kun je je gevoelige data en algoritmen beschermen, zelfs als ze zich op onbetrouwbare toestellen bevinden? De data op de schijf versleutelen volstaat niet. Een hardwarematige omgeving voor confidential computing beschermt de data echter ook in dit geval.\nNormaal gezien zijn alle data en algoritmen op een toestel toegankelijk voor iemand met root-toegang tot dat toestel. Dat kan een concurrent zijn die je algoritmen wil stelen, of een tegenstander die de data van je gebruikers wil stelen. Zelfs als de data op de schijf versleuteld zou zijn, heeft de tegenstander nog altijd toegang tot de decryptiesleutels. Door deze gevoelige informatie in een omgeving voor confidential computing te plaatsen, pak je deze uitdagingen wel aan.\n","title":"ARM TrustZone voor TEEs, kansen en uitdagingen","type":"blog"},{"content":"","date":"28 mei 2025","externalUrl":null,"permalink":"/nl/tags/confidential-computing/","section":"Tags","summary":"","title":"Confidential Computing","type":"tags"},{"content":"","date":"28 mei 2025","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/friedrich-vandenberghe/","section":"Ons team","summary":"","title":"Friedrich Vandenberghe","type":"authors"},{"content":"","date":"28 mei 2025","externalUrl":null,"permalink":"/nl/","section":"Het DISCOVER-team van IDLab","summary":"","title":"Het DISCOVER-team van IDLab","type":"page"},{"content":" Alumni # Dr. Ankita Atrey - Scientific Communication Expert @ Aarhus University Anneleen Wytynck - Productanalist bij ESCbv en Dynavision Dr. Jeroen van der Hooft - Beleidsmedewerker @ Universiteit Gent Dr. Joachim Nielandt - Software Engineer @ Digitaal Vlaanderen Dr. Joris Heyse - Software Engineer @ Luceda Photonics Koen Luyten - Software Engineer @ Isabel Group Dr. Laurens Van Hoye - Data Engineer @ e-BO Enterprises Dr. Leandro Ordóñez - Data Science Engineer @ Yazzoom, oprichter @ BitBang Company Prof. Dr. Maria Torres Vega - Assistant Professor @ KU Leuven Dr. Maxim Claeys - Senior Software Engineer @ Robovision Dr. Miel Verkerken - Medeoprichter @ Allseek Dr. Mohammad Javad Sameri - Postdoctoraal onderzoeker @ KU Leuven Dr. Pieter-Jan Maenhaut - Docent @ HoGent Dr. Rafael Xavier - VP Application Security and Vulnerability Management @ iCapital Network Sarah Kerkhove - Data Engineer @ UCLL Research \u0026amp; Expertise Dr. Stefano Petrangeli - Senior Research Scientist @ Adobe Dr. Thomas Vanhove - CTO @ Ovinto, oprichter @ Tengu ","date":"28 mei 2025","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/","section":"Ons team","summary":"Alumni # Dr. Ankita Atrey - Scientific Communication Expert @ Aarhus University Anneleen Wytynck - Productanalist bij ESCbv en Dynavision Dr. Jeroen van der Hooft - Beleidsmedewerker @ Universiteit Gent Dr. Joachim Nielandt - Software Engineer @ Digitaal Vlaanderen Dr. Joris Heyse - Software Engineer @ Luceda Photonics Koen Luyten - Software Engineer @ Isabel Group Dr. Laurens Van Hoye - Data Engineer @ e-BO Enterprises Dr. Leandro Ordóñez - Data Science Engineer @ Yazzoom, oprichter @ BitBang Company Prof. Dr. Maria Torres Vega - Assistant Professor @ KU Leuven Dr. Maxim Claeys - Senior Software Engineer @ Robovision Dr. Miel Verkerken - Medeoprichter @ Allseek Dr. Mohammad Javad Sameri - Postdoctoraal onderzoeker @ KU Leuven Dr. Pieter-Jan Maenhaut - Docent @ HoGent Dr. Rafael Xavier - VP Application Security and Vulnerability Management @ iCapital Network Sarah Kerkhove - Data Engineer @ UCLL Research \u0026 Expertise Dr. Stefano Petrangeli - Senior Research Scientist @ Adobe Dr. Thomas Vanhove - CTO @ Ovinto, oprichter @ Tengu ","title":"Ons team","type":"authors"},{"content":" RSS-feed ","date":"28 mei 2025","externalUrl":null,"permalink":"/nl/blog/","section":"Onze blog","summary":" RSS-feed","title":"Onze blog","type":"blog"},{"content":"","date":"28 mei 2025","externalUrl":null,"permalink":"/nl/tags/","section":"Tags","summary":"","title":"Tags","type":"tags"},{"content":"","date":"25 oktober 2023","externalUrl":null,"permalink":"/nl/tags/containers/","section":"Tags","summary":"","title":"Containers","type":"tags"},{"content":"Heb je je ooit afgevraagd of je die Docker-containerimage uit een tutorial of handleiding zomaar blindelings moet draaien? Kun je elke containerimage die je op het internet vindt vertrouwen? Wat als de image die je net hebt gepulld kwaadaardige code bevat? In deze post bespreek ik de risico\u0026rsquo;s van het blindelings draaien van eender welke containerimage van het internet, en waarom je misschien beter twee keer nadenkt voor je die net gevonden containerimage start.\nHoe werken containers? # Voor we ingaan op de risico\u0026rsquo;s van het draaien van willekeurige containerimages, bekijken we eerst hoe containers werken.\nVoor er containers bestonden, gebruikte de cloud virtuele machines (VM) om workloads in de cloud te draaien. Een virtuele machine kun je zien als een virtuele computer op fysieke hardware, en dezelfde fysieke machine (host) kan meerdere virtuele machines draaien. Dat gebeurt door hardware te virtualiseren, en meestal draait er een volledig besturingssysteem (OS) in de VM. De software in de VM (guest) ziet de virtuele hardware en gedraagt zich alsof ze op fysieke hardware draait. Omdat elke VM zijn eigen virtuele hardware heeft, ontstaat er een goede isolatie tussen verschillende workloads. Een (groot) nadeel van VM\u0026rsquo;s is de aanzienlijke overhead: ze starten traag op en verbruiken veel middelen, zoals CPU en RAM.\nToen de cloud populairder werd, met hogere en meer dynamische belasting, werd duidelijk dat VM\u0026rsquo;s niet langer zouden volstaan. Wanneer de belasting van een applicatie plots stijgt, moeten er nieuwe VM\u0026rsquo;s opstarten. Het opstarten van een VM kan in het slechtste geval echter een paar minuten duren. Door die grote overhead moest er een nieuwe oplossing komen. Dat is het moment waarop containers werden geïntroduceerd!\nContainers hebben veel minder overhead dan VM\u0026rsquo;s. Een container kan al in een paar seconden opstarten, met bijna de native prestaties van de fysieke hardware. In vergelijking met een VM gebruikt een container isolatietechnieken in software, in plaats van virtuele hardware te creëren. Meerdere containers delen dezelfde onderliggende kernel (en soms ook bibliotheken) van het host-OS.\nIn de figuur hieronder zie je het architecturale verschil tussen VM\u0026rsquo;s en containers. Zoals je ziet, heeft elke VM zijn eigen volledige besturingssysteem, wat overhead toevoegt. Containers daarentegen draaien rechtstreeks op het besturingssysteem van de host en delen de kernel ervan via een container runtime. Om een container te draaien, heb je eerst een containerimage nodig. Een containerimage bevat alle software en afhankelijkheden die nodig zijn om de gebundelde applicatie te draaien. Die bundels volgen doorgaans een industriestandaard, ontwikkeld door het Open Container Initiative (OCI). Met deze image start je een container, en een containerimage kan op meerdere OCI-compatibele runtimes draaien zonder opnieuw te compileren. Als een container runtime OCI-compatibel is, zou die OCI-compatibele containerimages moeten kunnen draaien. Een container runtime is verantwoordelijk voor alles wat nodig is om containers te draaien.\nHet probleem met traditionele container runtimes # Zoals hierboven vermeld, delen traditionele container runtimes de onderliggende kernel van het besturingssysteem en de hardware. Er is geen isolatie op hardwareniveau. Als een applicatie in een container kwaadaardig gedrag vertoont, kan ze via een kwetsbaarheid uit de container ontsnappen (bv. CVE-2019-5736, CVE-2022-0185 en CVE-2022-0811) en toegang krijgen tot het onderliggende besturingssysteem van de host, andere containers, vertrouwelijke data, enzovoort. Dit kwaadaardige gedrag zie je in de figuur hieronder.\nWanneer je een containerimage draait die je van het internet hebt gedownload, ken je niet altijd het interne gedrag ervan. De image kan kwaadaardige code bevatten. Het is ook mogelijk dat de image geen kwaadaardige code bevat op het moment dat je ze voor het eerst downloadt, maar dat een toekomstige update kwaadaardig gedrag introduceert zonder dat je het merkt. Controleer daarom als eerste voorzorgsmaatregel altijd of je de uitgever van een containerimage vertrouwt. Het kan ook dat een containerimage zelf geen kwaadaardig gedrag beoogt, maar dat een kwaadwillige actor een manier vindt om een publiek toegankelijke container aan te vallen en technieken voor privilege-escalatie gebruikt om uit de container te ontsnappen.\nOplossing: secure containers # Naast extra voorzichtig zijn met welke images je draait, is het in bepaalde beveiligingsgevoelige omgevingen soms nodig om de garantie te hebben dat een containerimage geen schade kan aanrichten door kwaadaardig gedrag. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan, want het vereist een betere isolatie tussen de container, de host en andere draaiende containers, wat op zijn beurt extra overhead veroorzaakt.\nSecure containers proberen dit op te lossen met minimale overhead. Ze bereiken een betere isolatie en behouden toch de voordelen van traditionele containers, zoals korte opstarttijden, portabiliteit, enzovoort. Een secure container doet dit door elke container in een eigen lichtgewicht VM te verpakken, toepasselijk een microVM genoemd, zoals je ziet in de figuur hieronder. Een microVM is een afgeslankte versie van een gewone VM, waarbij een lichtgewicht en geoptimaliseerd guest-OS wordt gebruikt in plaats van een volwaardig OS. Een microVM beperkt de overhead van een traditionele VM, zoals opstarttijd, CPU-gebruik, geheugengebruik, enzovoort. Virtuele hardware isoleert de workloads beter, zoals de figuur hieronder toont: wanneer een aanvaller met succes uit de container ontsnapt, zit die nog altijd vast in de geïsoleerde omgeving van de microVM. Idealiter zijn secure container runtimes ook OCI-compatibel, zodat ze als drop-in vervanging voor de huidige container runtimes kunnen dienen. Een secure container op basis van een microVM combineert het beste van twee werelden: de veelzijdigheid van containers en de beveiliging van VM\u0026rsquo;s.\nConclusie # Na het lezen van dit artikel hoop ik dat je de risico\u0026rsquo;s begrijpt van het draaien van \u0026ldquo;onbetrouwbare\u0026rdquo; containerimages, en dat je extra voorzichtig bent wanneer je de uitgever van de image niet kent of vertrouwt. We hebben het gehad over de mogelijkheid van kwaadaardige code in containerimages en over een oplossing om de schade door kwaadaardige containers te beperken. Secure containers kunnen de beveiliging van je deployment aanzienlijk verbeteren zonder al te veel overhead. In een volgende post ga ik dieper in op wat een secure container runtime is en hoe die werkt. Ik analyseer ook de overhead van een secure container runtime, zodat je kunt bepalen of die (minimale) overhead in jouw use case aanvaardbaar is om de beveiliging van je omgeving te verbeteren.\n","date":"25 oktober 2023","externalUrl":null,"permalink":"/nl/blog/trusting-your-container-runtime/","section":"Onze blog","summary":"Heb je je ooit afgevraagd of je die Docker-containerimage uit een tutorial of handleiding zomaar blindelings moet draaien? Kun je elke containerimage die je op het internet vindt vertrouwen? Wat als de image die je net hebt gepulld kwaadaardige code bevat? In deze post bespreek ik de risico’s van het blindelings draaien van eender welke containerimage van het internet, en waarom je misschien beter twee keer nadenkt voor je die net gevonden containerimage start.\n","title":"Je containers vertrouwen - introductie","type":"blog"},{"content":"","date":"25 oktober 2023","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/michiel-van-kenhove/","section":"Ons team","summary":"","title":"Michiel Van Kenhove","type":"authors"},{"content":"Bruno Volckaert (man) is hoogleraar geavanceerd programmeren en software-engineering aan de afdeling Informatietechnologie (INTEC) van de Universiteit Gent en senior onderzoeker bij imec. Hij behaalde in 2001 zijn masterdiploma in de informatica aan de Universiteit Gent, waarna hij aan de Universiteit Gent promoveerde op een proefschrift over data-intensieve planning en servicemanagement voor gridcomputing, dat hij in 2006 verdedigde. Zijn huidige onderzoek richt zich op betrouwbare en hoogwaardige gedistribueerde, cloudgebaseerde backend-systemen voor Smart Cities en Industrie 4.0, gedistribueerde beslissingsondersteunende systemen, autonome optimalisatie van cloudgebaseerde applicaties en cyberbeveiliging door middel van machine learning. Hij heeft meegewerkt aan meer dan 40 nationale en internationale onderzoeksprojecten en is auteur of coauteur van meer dan 100 artikelen die zijn gepubliceerd in internationale tijdschriften en conferentieverslagen.\n","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/bruno-volckaert/","section":"Ons team","summary":"Bruno Volckaert (man) is hoogleraar geavanceerd programmeren en software-engineering aan de afdeling Informatietechnologie (INTEC) van de Universiteit Gent en senior onderzoeker bij imec. Hij behaalde in 2001 zijn masterdiploma in de informatica aan de Universiteit Gent, waarna hij aan de Universiteit Gent promoveerde op een proefschrift over data-intensieve planning en servicemanagement voor gridcomputing, dat hij in 2006 verdedigde. Zijn huidige onderzoek richt zich op betrouwbare en hoogwaardige gedistribueerde, cloudgebaseerde backend-systemen voor Smart Cities en Industrie 4.0, gedistribueerde beslissingsondersteunende systemen, autonome optimalisatie van cloudgebaseerde applicaties en cyberbeveiliging door middel van machine learning. Hij heeft meegewerkt aan meer dan 40 nationale en internationale onderzoeksprojecten en is auteur of coauteur van meer dan 100 artikelen die zijn gepubliceerd in internationale tijdschriften en conferentieverslagen.\n","title":"Bruno Volckaert","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/casper-haems/","section":"Ons team","summary":"","title":"Casper Haems","type":"authors"},{"content":" Adres # We bevinden ons in de prachtige stad Gent, België.\nTechnologiepark-Zwijnaarde 126, 9052 Gent, België\nHet IDLab-secretariaat bevindt zich op de 10e verdieping, tegenover de liften. Routebeschrijving.\nHoe ons bereiken # Ons kantoor is gevestigd in de iGent-toren in het Tech Lane Ghent Science Park, vlak bij het knooppunt van de E40 (Oostende-Brussel) en de E17 (Antwerpen-Kortrijk).\nMet de auto: neem de N60 richting Zwijnaarde en rij de campus van het Technologiepark op. De iGent-toren is de laatste toren: 12 verdiepingen hoog, met zonnepanelen aan de zuidkant. Parkeren: gebruik het parkeergebouw in sectie B1. Geef voor gps-navigatie Technologiepark-Zwijnaarde 105, 9052 Gent in. Openbaar vervoer: neem vanaf station Gent-Sint-Pieters bus 70 of 71, of bus 48 of 49 naar Zwijnaarde Technologiepark. Website # Voor aanvullingen, updates en wijzigingen aan deze website kun je contact opnemen met wiebe.vandendriessche@ugent.be.\n","externalUrl":null,"permalink":"/nl/contact/","section":"Het DISCOVER-team van IDLab","summary":"Adres # We bevinden ons in de prachtige stad Gent, België.\nTechnologiepark-Zwijnaarde 126, 9052 Gent, België\nHet IDLab-secretariaat bevindt zich op de 10e verdieping, tegenover de liften. Routebeschrijving.\nHoe ons bereiken # Ons kantoor is gevestigd in de iGent-toren in het Tech Lane Ghent Science Park, vlak bij het knooppunt van de E40 (Oostende-Brussel) en de E17 (Antwerpen-Kortrijk).\n","title":"Contacteer ons","type":"page"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/danial-hawari/","section":"Ons team","summary":"","title":"Danial Hawari","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/elli-makdis-antoun/","section":"Ons team","summary":"","title":"Elli Makdis Antoun","type":"authors"},{"content":"Femke De Backere is deeltijds hoofddocent bij de onderzoeksgroep IDLab van de Universiteit Gent en voltijds onderzoeksmanager en senior onderzoeker bij imec. Ze behaalde haar bachelordiploma in de informatica en haar masterdiploma in de ingenieurswetenschappen: computerwetenschappen aan de Universiteit Gent, waar ze zich specialiseerde in software-engineering en gezondheidszorgtoepassingen. Ze promoveerde aan de Universiteit Gent op een proefschrift over semantische technologieën en gepersonaliseerde, contextbewuste systemen in samenwerking met intensieve zorg-afdelingen, thuiszorgorganisaties en industriële partners. Haar onderzoek richt zich op interdisciplinaire projecten op het snijvlak van computerwetenschappen, gezondheidspsychologie en bewegingswetenschappen, verdeeld over drie pijlers: verklaarbare modellen voor domeinexpertise, personalisatie en contextualisering, en engagementtechnieken zoals gamificatie en serious games. Daarnaast doceert ze het vak Design Project aan de Universiteit Gent om toekomstige ingenieurs op te leiden tot de volgende generatie vernieuwers.\n","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/femke-de-backere/","section":"Ons team","summary":"Femke De Backere is deeltijds hoofddocent bij de onderzoeksgroep IDLab van de Universiteit Gent en voltijds onderzoeksmanager en senior onderzoeker bij imec. Ze behaalde haar bachelordiploma in de informatica en haar masterdiploma in de ingenieurswetenschappen: computerwetenschappen aan de Universiteit Gent, waar ze zich specialiseerde in software-engineering en gezondheidszorgtoepassingen. Ze promoveerde aan de Universiteit Gent op een proefschrift over semantische technologieën en gepersonaliseerde, contextbewuste systemen in samenwerking met intensieve zorg-afdelingen, thuiszorgorganisaties en industriële partners. Haar onderzoek richt zich op interdisciplinaire projecten op het snijvlak van computerwetenschappen, gezondheidspsychologie en bewegingswetenschappen, verdeeld over drie pijlers: verklaarbare modellen voor domeinexpertise, personalisatie en contextualisering, en engagementtechnieken zoals gamificatie en serious games. Daarnaast doceert ze het vak Design Project aan de Universiteit Gent om toekomstige ingenieurs op te leiden tot de volgende generatie vernieuwers.\n","title":"Femke De Backere","type":"authors"},{"content":"Filip De Turck behaalde in 1997 de mastergraad in elektrotechniek aan de Universiteit Gent, België, en promoveerde in 2002 tot doctor in de ingenieurswetenschappen aan dezelfde universiteit. In 2003 (mei-november) was hij gastonderzoeker op postdoctoraal niveau aan de Columbia University in de VS. In 2004 werd hij benoemd tot assistent-professor aan de Universiteit Gent, in 2009 tot universitair hoofddocent en in 2014 tot hoogleraar. Hij geeft leiding aan het team voor netwerk- en dienstbeheer bij de afdeling Informatietechnologie van de Universiteit Gent en heeft momenteel een sterke onderzoeksinteresse in veerkrachtige, gesoftwariseerde netwerk- en dienstinfrastructuren, efficiënte detectie van afwijkingen en adaptieve grootschalige gegevensverwerking. Hij heeft 38 promovendi succesvol begeleid en begeleidt momenteel 8 promovendi. Zijn huidige Google h-index bedraagt 40 en zijn publicaties zijn 8952 keer geciteerd. Hij is coauteur van 180 tijdschriftartikelen die zijn opgenomen in Web of Science en heeft in totaal meer dan 500 peer-reviewed artikelen geschreven voor conferentieverslagen en tijdschriften.\n","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/filip-de-turck/","section":"Ons team","summary":"Filip De Turck behaalde in 1997 de mastergraad in elektrotechniek aan de Universiteit Gent, België, en promoveerde in 2002 tot doctor in de ingenieurswetenschappen aan dezelfde universiteit. In 2003 (mei-november) was hij gastonderzoeker op postdoctoraal niveau aan de Columbia University in de VS. In 2004 werd hij benoemd tot assistent-professor aan de Universiteit Gent, in 2009 tot universitair hoofddocent en in 2014 tot hoogleraar. Hij geeft leiding aan het team voor netwerk- en dienstbeheer bij de afdeling Informatietechnologie van de Universiteit Gent en heeft momenteel een sterke onderzoeksinteresse in veerkrachtige, gesoftwariseerde netwerk- en dienstinfrastructuren, efficiënte detectie van afwijkingen en adaptieve grootschalige gegevensverwerking. Hij heeft 38 promovendi succesvol begeleid en begeleidt momenteel 8 promovendi. Zijn huidige Google h-index bedraagt 40 en zijn publicaties zijn 8952 keer geciteerd. Hij is coauteur van 180 tijdschriftartikelen die zijn opgenomen in Web of Science en heeft in totaal meer dan 500 peer-reviewed artikelen geschreven voor conferentieverslagen en tijdschriften.\n","title":"Filip De Turck","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/gregory-van-seghbroeck/","section":"Ons team","summary":"","title":"Gregory Van Seghbroeck","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/jasper-vaneessen/","section":"Ons team","summary":"","title":"Jasper Vaneessen","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/jerico-moeyersons/","section":"Ons team","summary":"","title":"Jerico Moeyersons","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/jordi-thijsman/","section":"Ons team","summary":"","title":"Jordi Thijsman","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/jose-santos/","section":"Ons team","summary":"","title":"José Santos","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/laurens-dhooge/","section":"Ons team","summary":"","title":"Laurens D'hooge","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/matthias-de-fre/","section":"Ons team","summary":"","title":"Matthias De Fré","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/merlijn-sebrechts/","section":"Ons team","summary":"","title":"Merlijn Sebrechts","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/projects/","section":"Onze projecten","summary":"","title":"Onze projecten","type":"projects"},{"content":"Laatst bijgewerkt: 13 oktober 2026.\nDeze website wordt onderhouden door het DISCOVER-team van IDLab, een onderzoeksgroep van de Universiteit Gent en imec. We verzamelen zo weinig mogelijk gegevens. Op deze pagina lees je wat er met je gegevens gebeurt wanneer je de website bezoekt.\nGeen cookies, analytics of tracking # Deze website plaatst geen cookies, gebruikt geen analyse- of advertentietools en volgt je niet over websites heen. Lettertypen, scripts en afbeeldingen worden door deze website zelf aangeboden, niet door externe diensten.\nWat er in je browser wordt bewaard # Lichte of donkere modus: wanneer je de weergave wijzigt, wordt je keuze in de lokale opslag van je browser bewaard zodat de volgende pagina ze ook gebruikt. Die keuze verlaat je toestel nooit en je kunt ze verwijderen door je browsergegevens te wissen. Zoeken: de zoekfunctie van de site werkt volledig in je browser, met een index die van deze website wordt gedownload. Je zoektermen worden nergens naartoe gestuurd. Serverlogs # Zoals bij elke website kan de server waarop deze site draait voor elk verzoek standaard technische gegevens registreren, zoals je IP-adres, de datum en het tijdstip, de opgevraagde pagina en je browsertype. Die gegevens worden alleen gebruikt om de website te laten werken en te beveiligen.\nPublicaties # De publicatielijsten worden bij het bouwen van de website overgenomen uit de Academische Bibliografie van de Universiteit Gent (biblio.ugent.be) en vanaf deze website zelf aangeboden. Wanneer je ze bekijkt, maakt je browser geen verbinding met biblio.ugent.be. Pas wanneer je op een publicatielink klikt, bezoek je die dienst, waarop de privacyverklaring van de Universiteit Gent van toepassing is.\nExterne links en deelknoppen # Deze website linkt naar andere websites, zoals partnerorganisaties, ORCID-profielen, coderepositories en deelknoppen voor sociale media. Die sites worden pas gecontacteerd wanneer je op een link klikt, en vanaf dan geldt hun eigen privacybeleid.\nContact met ons # Als je ons per e-mail contacteert, gebruiken we je e-mailadres en bericht alleen om je vraag te beantwoorden.\nPersonen op deze website # De teampagina\u0026rsquo;s tonen namen, foto\u0026rsquo;s, functies en professionele links van huidige en voormalige teamleden. Sta je erop en wil je iets laten aanpassen of verwijderen, neem dan contact met ons op.\nJe rechten # Volgens de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) heb je het recht om je persoonsgegevens in te zien, te laten verbeteren of te laten verwijderen en om bezwaar te maken tegen de verwerking ervan. Voor vragen over deze website kun je terecht bij wiebe.vandendriessche@ugent.be. Voor vragen over gegevensbescherming kun je ook contact opnemen met de functionaris voor gegevensbescherming van de Universiteit Gent via privacy@ugent.be. Ben je niet tevreden over hoe je verzoek wordt behandeld, dan kun je een klacht indienen bij de Belgische Gegevensbeschermingsautoriteit.\nWijzigingen # We kunnen deze verklaring bijwerken wanneer de website verandert. De datum bovenaan toont de meest recente versie.\n","externalUrl":null,"permalink":"/nl/privacy/","section":"Het DISCOVER-team van IDLab","summary":"Laatst bijgewerkt: 13 oktober 2026.\nDeze website wordt onderhouden door het DISCOVER-team van IDLab, een onderzoeksgroep van de Universiteit Gent en imec. We verzamelen zo weinig mogelijk gegevens. Op deze pagina lees je wat er met je gegevens gebeurt wanneer je de website bezoekt.\nGeen cookies, analytics of tracking # Deze website plaatst geen cookies, gebruikt geen analyse- of advertentietools en volgt je niet over websites heen. Lettertypen, scripts en afbeeldingen worden door deze website zelf aangeboden, niet door externe diensten.\n","title":"Privacyverklaring","type":"page"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/publications/","section":"Recente publicaties","summary":"","title":"Recente publicaties","type":"publications"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/robbe-haegeman/","section":"Ons team","summary":"","title":"Robbe Haegeman","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/robin-verbeelen/","section":"Ons team","summary":"","title":"Robin Verbeelen","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/sam-van-damme/","section":"Ons team","summary":"","title":"Sam Van Damme","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/sander-borny/","section":"Ons team","summary":"","title":"Sander Borny","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/sebastiaan-de-oude/","section":"Ons team","summary":"","title":"Sebastiaan de Oude","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/stan-de-groeve/","section":"Ons team","summary":"","title":"Stan De Groeve","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/stephanie-carlier/","section":"Ons team","summary":"","title":"Stéphanie Carlier","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/thomas-dupont/","section":"Ons team","summary":"","title":"Thomas Dupont","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/tim-wauters/","section":"Ons team","summary":"","title":"Tim Wauters","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/tom-goethals/","section":"Ons team","summary":"","title":"Tom Goethals","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/vincent-bracke/","section":"Ons team","summary":"","title":"Vincent Bracke","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/wannes-kerckhove/","section":"Ons team","summary":"","title":"Wannes Kerckhove","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/wiebe-vandendriessche/","section":"Ons team","summary":"","title":"Wiebe Vandendriessche","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/wouter-pennings/","section":"Ons team","summary":"","title":"Wouter Pennings","type":"authors"},{"content":"","externalUrl":null,"permalink":"/nl/team/zack-slayton/","section":"Ons team","summary":"","title":"Zack Slayton","type":"authors"},{"content":"","date":"28 mei 2025","externalUrl":null,"permalink":"/nl/categories/","section":"Focusdomeinen","summary":"","title":"Focusdomeinen","type":"categories"}]